با ما همراه باشید

مصاحبه و مقالات

زنان مسلمان ایران؛ معلمان مقاومت در جهان اسلام

دبیرکل اتحادیه جهانی زنان مسلمان با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری وحدت عملی میان کشورهای اسلامی در برابر فشار قدرت‌های استکباری، تجربه مقاومت و تاب‌آوری مردم ایران را الگویی قابل توجه برای ملت‌های مسلمان دانست و گفت: زنان مسلمان ایران با تکیه بر آموزه‌های اسلامی و حضور مؤثر در عرصه‌های مختلف، می‌توانند به‌عنوان الگوی زنان مسلمان جهان معرفی شوند.

لاله افتخاری دبیرکل اتحادیه جهانی زنان مسلمان، با اشاره به تأکیدات قرآن کریم و آموزه‌های دینی بر ضرورت وحدت و همبستگی میان مسلمانان، اظهار کرد: دین مبین اسلام حلقه اتصال میان انسان‌ها و زمینه‌ساز شکل‌گیری همبستگی در جامعه بشری است. آموزه‌های اسلامی همواره انسان‌ها را به پرهیز از تفرقه و تمسک به ریسمان الهی دعوت کرده و وحدت را از الزامات تعالی جوامع انسانی می‌دانند.

اسلام؛ حلقه اتصال بشریت و مبنای وحدت امت‌ها

وی با اشاره به هشدارهای قرآن کریم درباره پیامدهای اختلاف و پراکندگی افزود: در آموزه‌های دینی یادآوری شده است که مسلمانان پیش از شکل‌گیری همبستگی، در معرض ضعف، آسیب‌پذیری و سقوط قرار داشتند، اما خداوند با ایجاد الفت و همدلی میان آنان، زمینه نجات و استحکام جامعه اسلامی را فراهم کرد.

ادامه داد: این نگاه نشان می‌دهد که وحدت تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ قدرت، استقلال و هویت جوامع اسلامی به شمار می‌رود. این ضرورت در شرایطی که قدرت‌های استکباری برای تأمین منافع خود به دنبال ایجاد اختلاف و جلب همراهی کشورهای اسلامی هستند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

پایگاه‌های قدرت‌های خارجی؛ مانعی در مسیر همبستگی اسلامی

افتخاری با انتقاد از همراهی برخی دولت‌های اسلامی با قدرت‌های خارجی تصریح کرد: متأسفانه برخی حکومت‌ها به جای توجه به خواسته‌ها و منافع ملت‌های خود، در مسیر تأمین اهداف قدرت‌های استکباری حرکت می‌کنند و حتی امکانات و ظرفیت‌های کشورهایشان را در اختیار آنان قرار می‌دهند.

وی با اشاره به آموزه‌های قرآنی درباره نفی سلطه کافران بر مؤمنان گفت: در شرایطی که کشورهای اسلامی باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند، مشاهده می‌کنیم که برخی از این کشورها به پایگاه و ابزاری برای پیشبرد اهداف قدرت‌های خارجی تبدیل شده‌اند؛ در حالی که اگر وحدت واقعی میان ملت‌ها و دولت‌های مسلمان شکل می‌گرفت، این کشورها به جای همکاری با قدرت‌های سلطه‌گر، می‌توانستند در کنار یکدیگر از منافع و امنیت جهان اسلام دفاع کنند.

این مدرس دانشگاه با اشاره به آموزه‌های نبوی درباره همبستگی مسلمانان خاطرنشان کرد: اگر کشورهای اسلامی به معنای واقعی یکپارچه و متحد عمل کنند، ظرفیت‌های پراکنده آنان به قدرتی جمعی تبدیل خواهد شد که می‌تواند در برابر زیاده‌خواهی و سلطه‌جویی قدرت‌های خارجی ایستادگی کند. به تعبیر دیگر، به جای آنکه هر کشور به‌تنهایی در برابر فشارها قرار بگیرد، مجموعه جهان اسلام می‌تواند از توان و ظرفیت مشترک خود برای دفاع از استقلال و منافع ملت‌های مسلمان بهره ببرد.

تاب‌آوری مردم ایران؛ الگویی برای ملت‌های مسلمان

افتخاری در ادامه با اشاره به تجربه مردم ایران در مواجهه با فشارهای خارجی، تحریم‌ها و شرایط جنگی اظهار کرد: تاب‌آوری و ایستادگی مردم ایران در ماه‌های گذشته، تجربه‌ای قابل توجه برای سایر ملت‌های مسلمان بوده است. پیش از این نیز مردم غزه نمونه‌ای از مقاومت و پایداری را به نمایش گذاشته بودند، اما امروز ملت‌ها شاهد هستند که مردم ایران چگونه در برابر فشارهای مختلف ایستادگی کرده‌اند.

وی افزود: بسیاری از ایرانیانی که در خارج از کشور از زندگی و امکانات مناسبی برخوردار بودند، در شرایط جنگی به کشور بازگشتند تا در کنار مردم و سرزمین خود باشند. این حضور نشان‌دهنده پیوند عمیق مردم با کشور و احساس مسئولیت آنان در قبال سرنوشت جامعه است.

دبیرکل اتحادیه جهانی زنان مسلمان با اشاره به رفتار اجتماعی مردم در دوران فشار و تهدید ادامه داد: در بسیاری از کشورها، انتشار اخبار مربوط به حملات و تهدیدهای نظامی می‌تواند موجب هراس عمومی، هجوم به فروشگاه‌ها و تلاش مردم برای خروج از مناطق خطر شود، اما مردم ایران در این مدت جلوه‌های متفاوتی از همبستگی، همکاری و مسئولیت‌پذیری را به نمایش گذاشتند.

وی با بیان اینکه کمک‌های مردمی و مشارکت در مناسبت‌های مختلف نیز بخشی از این همبستگی بوده است، خاطرنشان کرد: مردم ایران نه‌تنها در برابر فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها ایستادگی کردند، بلکه در عرصه اجتماعی نیز با حضور و مشارکت خود نشان دادند که در شرایط دشوار می‌توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و از کشور و نظام خود حمایت کنند.

افتخاری تأکید کرد: امروز دشمن همان‌گونه که توانمندی‌های دفاعی و موشکی ایران را مورد توجه قرار می‌دهد، از حضور و انسجام مردم نیز تأثیر می‌پذیرد. این همبستگی به گروه یا قشر خاصی محدود نیست و زنان، مردان، جوانان و حتی کودکان را در بر می‌گیرد؛ چراکه در این اتحاد، تفاوت‌های فردی و اجتماعی مانعی برای همراهی و همدلی مردم نیست.

مصاحبه و مقالات

  تجربه ایران؛ الگویی برای تقویت وحدت و اقتدار جهان اسلام

کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل با تأکید بر ظرفیت تجربه ایران در عبور از تحریم‌ها و دستیابی به اقتدار علمی و نظامی، گفت: کشورهای اسلامی می‌توانند با بهره‌گیری از این تجربه و ایجاد هم‌افزایی میان مردم، نخبگان و مسئولان، زمینه‌های تقویت وحدت و شکل‌گیری قدرت جمعی در جهان اسلام را فراهم کنند.

مسلم پرس؛ دکتر حسن لاسجردی، کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل و پژوهشگر امور بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار مسلم پرس، با اشاره به ضرورت بررسی راهکارهای تحقق وحدت جهان اسلام اظهار کرد: اگر قرار است از تجربه جمهوری اسلامی ایران در مسیر تقویت همگرایی میان کشورهای مسلمان استفاده شود، باید این موضوع را در دو سطح عمومی و مردمی و همچنین سطح نخبگان، مقامات و مسئولان کشورها مورد مطالعه و بررسی قرار داد.

تجربه ایران؛ ظرفیتی برای تقویت اعتمادبه‌نفس جهان اسلام

لاسجردی با بیان اینکه تجربه ایران در مواجهه با تحریم‌ها و دستیابی به پیشرفت‌های علمی و نظامی می‌تواند برای سایر کشورهای اسلامی قابل مطالعه و بهره‌برداری باشد، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران در شرایطی که با محدودیت‌ها و فشارهای مختلف مواجه بوده، توانسته در حوزه‌های گوناگون علمی، فناوری و دفاعی به ظرفیت‌هایی دست پیدا کند که توجه به آنها می‌تواند برای کشورهای مسلمان الهام‌بخش باشد.

وی افزود: مسئله مهم این است که کشورهای اسلامی بتوانند از این تجربه، متناسب با شرایط و ظرفیت‌های خود، برای تقویت توانمندی‌های درونی و کاهش وابستگی به قدرت‌های خارجی استفاده کنند. چنین رویکردی می‌تواند به افزایش اعتمادبه‌نفس جمعی در جهان اسلام کمک کند و این باور را تقویت کند که ملت‌های مسلمان با اتکا به ظرفیت‌های انسانی، علمی، اقتصادی و فرهنگی خود قادرند نقش مؤثرتری در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی ایفا کنند.

این کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل با تأکید بر اینکه الگوپذیری از تجربه ایران نباید صرفاً به حوزه‌های نظامی و دفاعی محدود شود، تصریح کرد: آنچه اهمیت دارد، شناخت سازوکارهای پیشرفت، بهره‌گیری از توان داخلی، تقویت دانش و فناوری و ایجاد اراده مشترک برای عبور از موانع است. این مؤلفه‌ها می‌توانند زمینه همکاری میان کشورهای اسلامی را در حوزه‌های مختلف فراهم کنند و به یکی از پایه‌های عملی وحدت جهان اسلام تبدیل شوند.

همگرایی مردم و مسئولان؛ دو سطح مکمل برای تحقق وحدت

لاسجردی با اشاره به ضرورت بررسی وحدت جهان اسلام در دو سطح مردمی و نخبگانی بیان کرد: اگر بخواهیم برای تحقق وحدت برنامه‌ریزی کنیم، باید هم افکار عمومی و توده‌های مردم و هم نخبگان، مسئولان و حاکمان کشورهای اسلامی را در نظر بگیریم؛ چراکه این دو سطح در بسیاری از موارد در یک مسیر حرکت نمی‌کنند و حتی ممکن است جهت‌گیری‌های متفاوتی داشته باشند.

وی ادامه داد: یکی از مسائل اساسی در مسیر وحدت مسلمانان این است که میان مطالبات و خواسته‌های مردم از یک سو و تصمیم‌ها و رویکردهای مقامات و مسئولان از سوی دیگر، هم‌راستایی کافی وجود ندارد. در برخی موارد، ظرفیت‌های مردمی برای نزدیکی و همکاری میان ملت‌های مسلمان فراهم است، اما مناسبات سیاسی و تصمیم‌گیری‌های رسمی با همان جهت حرکت نمی‌کند. گاهی نیز اختلاف رویکردها موجب می‌شود حرکت این دو سطح یکدیگر را خنثی کند.

این پژوهشگر امور بین‌الملل تأکید کرد: برای عبور از چنین وضعیتی، باید زمینه گفت‌وگو و شناخت متقابل میان ملت‌ها، نخبگان و مسئولان کشورهای اسلامی تقویت شود. وحدت زمانی می‌تواند از یک مفهوم کلی و آرمانی به برنامه‌ای عملی تبدیل شود که میان ظرفیت‌های اجتماعی و تصمیم‌گیری‌های سیاسی پیوند برقرار شود.

به گفته وی، همکاری‌های علمی و دانشگاهی، ارتباطات فرهنگی، تعامل نخبگان، گفت‌وگوهای بین‌مذهبی و تقویت ارتباط میان ملت‌های مسلمان می‌تواند به ایجاد این هم‌افزایی کمک کند. در کنار آن، مسئولان کشورهای اسلامی نیز باید زمینه‌های لازم برای همکاری‌های منطقه‌ای و استفاده از ظرفیت‌های مشترک را فراهم کنند.

ضرورت آگاهی‌بخشی و شکل‌گیری بینش مشترک در جهان اسلام

لاسجردی با اشاره به تلاش‌های صورت‌گرفته برای تبیین مفهوم وحدت اسلامی اظهار کرد: از گذشته تاکنون، بسیاری از رهبران، مصلحان و اندیشمندان جهان اسلام در پی یافتن راه‌هایی برای نزدیک کردن مسلمانان به یکدیگر بوده‌اند. در جمهوری اسلامی ایران نیز اقدامات و برنامه‌های مختلفی با هدف ایجاد مقدمات فکری و فرهنگی وحدت میان مذاهب اسلامی دنبال شده است.

وی افزود: برگزاری نشست‌ها و گفت‌وگوهای تقریبی و تلاش برای تقویت شناخت متقابل میان پیروان مذاهب، در همین چارچوب قابل ارزیابی است. اهمیت این اقدامات در آن است که وحدت پیش از آنکه به توافق‌های سیاسی و تصمیم‌های رسمی وابسته باشد، نیازمند شکل‌گیری درک و بینش مشترک در میان جوامع مسلمان است.

این کارشناس مسائل سیاسی و بین‌الملل با بیان اینکه همچنان در بخش‌هایی از جهان اسلام نسبت به مسائل اساسی منطقه و ضرورت همگرایی، آگاهی و شناخت کافی وجود ندارد، تصریح کرد: یکی از نیازهای مهم امروز، تبیین دقیق شرایط منطقه، شناخت ظرفیت‌های کشورهای مسلمان و آگاهی‌بخشی درباره ضرورت همکاری در برابر چالش‌های مشترک است.

لاسجردی خاطرنشان کرد: قدرت‌های بزرگ در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی نقش‌آفرینی می‌کنند و کشورهای اسلامی برای آنکه بتوانند از ظرفیت‌های خود در مسیر تحولات منطقه بهره بگیرند، نیازمند شناخت مشترک، اراده جمعی و همکاری مؤثر هستند. در واقع، تا زمانی که زمینه فکری و بینشی لازم برای درک ضرورت وحدت فراهم نشود، نمی‌توان انتظار داشت ظرفیت‌های گسترده جهان اسلام به شکلی منسجم و هدفمند به کار گرفته شود.

وی در پایان، با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب بر ضرورت وحدت و همگرایی مسلمانان، آگاهی‌بخشی و تقویت بینش مشترک را از الزامات اساسی این مسیر دانست و تأکید کرد: جهان اسلام برای تبدیل ظرفیت‌های جمعیتی، علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خود به قدرتی اثرگذار، نیازمند هم‌افزایی در سطوح مردمی و حاکمیتی است؛ مسیری که می‌تواند با شناخت متقابل، بهره‌گیری از تجربه‌های موفق و تقویت همکاری میان کشورهای مسلمان دنبال شود.

ادامه مطلب

مصاحبه و مقالات

وحدت جهان اسلام با قطع وابستگی به قدرت‌های بین‌المللی محقق می‌شود

یک جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل با تأکید بر ضرورت بازشناسی ظرفیت‌های درونی جهان اسلام، وابستگی کشورهای مسلمان به قدرت‌های بین‌المللی را از موانع اصلی شکل‌گیری یک بلوک قدرت مستقل دانست و گفت: تقویت مشترکات فرهنگی، اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان می‌تواند زمینه‌ساز همگرایی و وحدت پایدار میان کشورهای اسلامی باشد.

مسلم پرس؛ سیدجواد حسینی، جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل، در گفتگو با خبرنگار مسلم پرس، با اشاره به ضرورت شکل‌گیری قدرت جمعی در جهان اسلام اظهار کرد: نخستین گام برای تحقق وحدت واقعی میان کشورهای مسلمان، آگاهی ملت‌ها و دولت‌های اسلامی از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های درونی خود و حرکت به سمت استقلال و اقتدار است.

وی با بیان اینکه وابستگی کشورهای اسلامی به بلوک‌های قدرت بین‌المللی یکی از موانع اصلی شکل‌گیری همگرایی واقعی در جهان اسلام است، افزود: در شرایطی که در برخی سرزمین‌های اسلامی شاهد کشتار و بحران‌های انسانی هستیم، کشورهای مسلمان در بسیاری از موارد نتوانسته‌اند واکنش و اقدام مشترک و مؤثری در برابر این تحولات داشته باشند. این مسئله نشان می‌دهد که برای عبور از وضعیت موجود، باید نگاه کشورهای اسلامی از اتکا به قدرت‌های بیرونی به سمت ظرفیت‌های درونی و همکاری متقابل تغییر کند.

حسینی با تأکید بر اینکه وحدت جهان اسلام لزوماً به معنای حذف مرزهای سیاسی و تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی نیست، تصریح کرد: کشورهای مسلمان می‌توانند ضمن حفظ هویت، ویژگی‌ها و تنوع‌های خود، بر اساس مشترکات گسترده‌ای که دارند، مسیر جدیدی از همکاری و همگرایی را دنبال کنند.

مشترکات فرهنگی؛ زمینه‌ساز تقویت همبستگی مسلمانان

این پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام برای تقویت وحدت میان مسلمانان گفت: کشورهای اسلامی از مظاهر مشترک فرهنگی فراوانی برخوردارند که می‌توانند زمینه‌ساز هم‌افزایی و افزایش قدرت فرهنگی آن‌ها باشند.

وی افزود: مناسبت‌هایی مانند حج، میلاد پیامبر اسلام(ص) و عید قربان از جمله ظرفیت‌های مشترکی هستند که می‌توانند زمینه ارتباط و همبستگی بیشتر میان جوامع مسلمان را فراهم کنند. این اشتراکات فرهنگی محدود به مناسک و اعتقادات مذهبی نیستند و می‌توانند در عرصه‌های مختلف اجتماعی نیز گسترش پیدا کنند.

حسینی با اشاره به نقش نخبگان در تقویت این ظرفیت‌ها خاطرنشان کرد: یکی از الزامات تحقق وحدت، ایفای نقش تسهیل‌گر از سوی نخبگان جهان اسلام است. نخبگان فکری، فرهنگی و اجتماعی باید بتوانند زمینه ارتباط میان گروه‌ها، جریان‌ها و جوامع مختلف مسلمان را فراهم کنند و مشترکات موجود را به عاملی برای نزدیکی ملت‌ها تبدیل کنند.

نقش نخبگان در تبدیل مشترکات به سرمایه اجتماعی

وی با بیان اینکه تقویت وحدت نباید صرفاً به طرح مباحث نظری و اعتقادی محدود شود، اظهار کرد: بخشی از موانع همگرایی نیز ممکن است از عملکرد و رویکرد برخی نخبگان آغاز شود؛ در حالی که برای تقویت وحدت، باید زمینه‌های مشترک میان مردم برجسته شود و این ظرفیت‌ها به عرصه زندگی اجتماعی راه پیدا کند.

این جامعه‌شناس با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و زبانی در جهان اسلام ادامه داد: برای نمونه، بخش مهمی از منابع و میراث حدیثی مورد استناد مذاهب اهل سنت، با دانشمندان و محدثان ایرانی پیوند دارد. همچنین زبان فارسی می‌تواند به‌عنوان یکی از زمینه‌های ارتباطی میان ملت‌هایی مانند ایران، افغانستان و تاجیکستان مورد توجه قرار گیرد و در تقویت پیوندهای فرهنگی و اجتماعی نقش‌آفرینی کند.

نوروز و زبان فارسی؛ فرصت‌هایی برای گسترش همگرایی

حسینی در ادامه با اشاره به امکان بهره‌گیری از سنت‌ها و مناسبت‌های مشترک برای تقویت روابط میان ملت‌ها گفت: عید نوروز نمونه‌ای از ظرفیت‌های فرهنگی است که می‌تواند زمینه ارتباط و همبستگی میان گروه‌های مختلف قومی و فرهنگی را فراهم کند. چنین مشترکاتی این امکان را ایجاد می‌کنند که وحدت از چارچوب محدود مباحث اعتقادی فراتر برود و در حوزه‌های متنوع اجتماعی و فرهنگی نیز گسترش یابد.

وی تأکید کرد: وحدت جهان اسلام تنها بر پایه مشترکات اعتقادی شکل نمی‌گیرد، بلکه ظرفیت‌های گسترده فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و زبانی نیز می‌توانند در این مسیر نقش مؤثری داشته باشند. شناسایی و تقویت این ظرفیت‌ها، در کنار نقش‌آفرینی نخبگان و کاهش وابستگی به قدرت‌های خارجی، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری همبستگی پایدارتر میان کشورهای مسلمان باشد.

 

ادامه مطلب

مصاحبه و مقالات

حضور زنان در عرصه علم و فناوری؛ ظرفیتی برای معرفی الگوی تمدن اسلامی

استاد مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز با تأکید بر ظرفیت‌های علمی و فرهنگی کشورهای اسلامی، تبادل دانش و فناوری را زمینه‌ای مؤثر برای تقویت همگرایی میان ملت‌های مسلمان دانست و گفت: همکاری‌های علمی، فرهنگی و دانشگاهی می‌تواند به‌عنوان بستری پایدار برای توسعه ارتباطات جهان اسلام عمل کند.

مسلم پرس؛ دکتر سید احمد فاضل‌زاده حقیقی، استاد مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز، استاد نمونه کشوری و پژوهشگر حوزه جهان اسلام، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده کشورهای اسلامی در حوزه علم و فناوری اظهار کرد: حوزه علم و فناوری از جمله زمینه‌هایی است که به دلیل اشتراک موضوعات و نیازهای مشترک، می‌تواند بستر مناسبی برای توسعه ارتباطات و همکاری میان کشورهای اسلامی باشد.

وی افزود: تبادل اطلاعات، دانش و دستاوردهای علمی، علاوه بر آثار مستقیم در توسعه علمی، نوعی ابزار نرم فرهنگی به شمار می‌رود که می‌تواند در بلندمدت زمینه‌ساز تقویت روابط میان کشورهای مسلمان شود.

همکاری علمی؛ بستری برای تقویت ارتباطات جهان اسلام

این استاد دانشگاه با اشاره به ظرفیت جمعیتی جهان اسلام تصریح کرد: کشورهای اسلامی در مجموع حدود دو میلیارد نفر جمعیت دارند، اما با وجود این ظرفیت گسترده، سهم و شناخت آنها از تولید علم در جهان همچنان با ظرفیت‌های موجود فاصله دارد.

فاضل‌زاده حقیقی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای اسلامی از جایگاه علمی قابل توجهی برخوردار است، خاطرنشان کرد: ایران می‌تواند در این زمینه نقش محوری ایفا کند و با گسترش همکاری‌های دانشگاهی و علمی، زمینه تبادل تجربیات و انتقال دستاوردهای علمی را میان کشورهای مسلمان فراهم آورد.

حضور زنان در عرصه علم؛ ظرفیتی برای معرفی الگوی اسلامی

وی در ادامه، با اشاره به تفاوت نگاه تمدن اسلامی و تمدن غربی به موضوع حقوق زنان و جایگاه اجتماعی آنان، به ظرفیت‌های شکل‌گرفته در جمهوری اسلامی ایران در این حوزه پرداخت و گفت: طی پنج دهه گذشته و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حضور زنان در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه حوزه علم و فناوری، چشمگیر بوده است.

استاد دانشگاه شیراز با اشاره به شاخص‌های حضور زنان در عرصه آموزش عالی و فعالیت‌های علمی اظهار کرد: آمارها و شواهد موجود نشان می‌دهد که زنان در جمهوری اسلامی ایران در زمینه ورود به دانشگاه‌ها و مشارکت در فعالیت‌های علمی و پژوهشی از حضور قابل توجهی برخوردارند.

وی ادامه داد: این ظرفیت می‌تواند به‌عنوان الگویی برای معرفی توانمندی‌های زنان در جوامع اسلامی مورد توجه قرار گیرد و نشان دهد که حضور علمی و اجتماعی زنان در چارچوب ارزش‌های اسلامی نیز امکان‌پذیر است.

فاضل‌زاده حقیقی با اشاره به انتقاداتی که درباره وضعیت زنان در کشورهای اسلامی مطرح می‌شود، خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که همواره در انتقاد از کشورهای اسلامی، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران، مورد توجه قرار می‌گیرد، مسئله محدودیت‌های زنان است؛ در حالی که شاخص‌های علمی و آموزشی و میزان مشارکت آنان در دانشگاه‌ها و عرصه‌های علمی می‌تواند تصویری روشن‌تر از ظرفیت‌های موجود ارائه دهد.

تجربه اتحادیه اروپا و ضرورت توجه به شرایط جهان اسلام

این پژوهشگر حوزه جهان اسلام در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره امکان الگوبرداری کشورهای اسلامی از تجربه شکل‌گیری اتحادیه اروپا برای ایجاد ساختاری مشترک در جهان اسلام گفت: کشورهای اروپایی طی فرایندی پیچیده و در طول زمان توانستند به تشکیل اتحادیه اروپا دست پیدا کنند، اما شرایط کشورهای اسلامی از نظر تنوع دیدگاه‌ها، مسائل سیاسی و میزان همگرایی با یکدیگر تفاوت‌هایی دارد.

وی با اشاره به موانع موجود در مسیر همگرایی کشورهای اسلامی اظهار کرد: یکی از مشکلات قابل توجه جهان اسلام، تأثیرپذیری برخی کشورهای اسلامی از کشورهای غربی است که این مسئله می‌تواند روند نزدیک شدن دیدگاه‌ها و دستیابی به توافق‌های مشترک را با دشواری مواجه کند.

فاضل‌زاده حقیقی افزود: البته پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تشکل‌ها و مجموعه‌های مختلفی از جمله مجمع تقریب مذاهب اسلامی شکل گرفته‌اند و فعالیت‌های گسترده‌ای برای تقویت ارتباطات و نزدیکی میان مسلمانان انجام شده است؛ با این حال، ایجاد ساختاری در سطح اتحادیه‌های منطقه‌ای و با کارکردی مشابه اتحادیه اروپا، به مقدمات و تحولات اساسی‌تری نیاز دارد.

همگرایی پایدار؛ از همکاری فرهنگی تا تحول در روابط کشورهای اسلامی

وی با تأکید بر اینکه تشکیل اتحادیه‌ای فراگیر میان کشورهای اسلامی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت با دشواری‌هایی همراه است، تصریح کرد: تحقق چنین ساختاری مستلزم آن است که کشورهای اسلامی در زمینه دیدگاه‌ها و رویکردهای خود به سطح قابل قبولی از همگرایی برسند و زمینه‌های لازم برای همکاری‌های مشترک فراهم شود.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در شرایط فعلی، توسعه همکاری‌های فرهنگی و علمی می‌تواند مسیر عملی‌تری برای نزدیک شدن کشورهای اسلامی باشد؛ چراکه این نوع ارتباطات به‌تدریج زمینه شناخت متقابل، اعتمادسازی و تقویت اشتراکات میان ملت‌های مسلمان را فراهم می‌کند.

فاضل‌زاده حقیقی با اشاره به ضرورت عبور کشورهای اسلامی از شرایط و چالش‌های موجود خاطرنشان کرد: اگر جهان اسلام بتواند با موفقیت از این مرحله حساس عبور کند، پیام انقلاب اسلامی با قدرت بیشتری به کشورهای اسلامی منتقل خواهد شد.

وی در پایان با اشاره به شکل‌گیری گرایش‌هایی به انقلاب اسلامی در برخی کشورهای غیرمسلمان نیز گفت: ظرفیت‌های موجود در جهان اسلام و حتی خارج از آن نشان می‌دهد که زمینه‌هایی برای توسعه ارتباطات و تعاملات بیشتر وجود دارد و می‌توان با تقویت همکاری‌های علمی، فرهنگی و دانشگاهی، این ظرفیت‌ها را در مسیر همگرایی و نزدیکی ملت‌ها به کار گرفت.

 

ادامه مطلب
تبلیغات

برترین ها