با ما همراه باشید

مصاحبه و مقالات

 مقاومت ضدصهیونیستی از ثمرات وحدت اسلامی است/ وحدت بدون استقلال از مداخلات خارجی شکل نمی‌گیرد

دکتر صادق کوشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به وضعیت سیاسی کشورهای اسلامی، دخالت قدرت‌های خارجی را از عوامل مؤثر بر استمرار اختلافات در جهان اسلام دانست و گفت: تا زمانی که مداخلات قدرت‌های استکباری در کشورهای اسلامی ادامه داشته باشد، دستیابی مسلمانان به یک تعریف مشترک از هویت و منافع خود و در نتیجه انتخاب وحدت، با دشواری مواجه خواهد بود.

مسلم پرس؛ دکتر صادق کوشکی عضو هیأت علمی دانشگاه و پژوهشگر مسائل سیاسی و بین الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار مسلم پرس درباره راهکارهای تحکیم وحدت و انسجام در جهان اسلام اظهار کرد: وضعیت آشفته کنونی در بسیاری از کشورهای مسلمان، از نگاه وی، ناشی از دخالت قدرت‌های استکباری است.

 

وی افزود: مادامی که این مداخلات ادامه داشته باشد، امکان اینکه کشورهای اسلامی و مسلمانان جهان بتوانند به یک ادراک دقیق و مشترک از هویت و جایگاه خود برسند، محدود خواهد بود.

 

کوشکی تصریح کرد: شرط تحقق وحدت آن است که مسلمانان و کشورهای اسلامی به درک درست و نسبتاً مشترکی از خود برسند و بتوانند بر اساس این شناخت، وحدت را به عنوان یک انتخاب راهبردی دنبال کنند.

 

وی ادامه داد: رسیدن به چنین درک مشترکی بدون کاهش و پایان یافتن مداخلات قدرت‌های استکباری در جهان اسلام دشوار است؛ زیرا استمرار این مداخلات می‌تواند مانع شکل‌گیری یک اراده مستقل و مشترک میان کشورهای مسلمان شود.

 

استقلال؛ پیش‌شرط دستیابی به ادراک مشترک

 

این استاد دانشگاه در ادامه با تأکید بر ارتباط میان استقلال سیاسی و وحدت اسلامی گفت: کشورهایی از جهان اسلام که توانسته‌اند دخالت قدرت‌های خارجی را در امور خود کاهش دهند، در مسیر رسیدن به یک درک مشترک از منافع و هویت خود حرکت کرده‌اند.

 

وی با اشاره به نمونه‌هایی در منطقه اظهار کرد: در بخش‌هایی از یمن و لبنان، از نگاه وی، جریان‌هایی از امت اسلامی توانسته‌اند در برابر مداخلات قدرت‌های غربی ایستادگی کنند و همین مسئله زمینه شکل‌گیری نوعی وحدت عملی را فراهم کرده است.

 

کوشکی افزود: در پیام‌های رهبر انقلاب درباره وحدت اسلامی نیز بر اهمیت این مسئله تأکید شده و از منظر وی، ماهیت انقلاب اسلامی نیز با مفهوم وحدت اسلامی پیوند دارد.

 

وحدت؛ یکی از اهداف دیرپای انقلاب اسلامی

 

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود درباره نقش اندیشه‌های امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب در موضوع وحدت جهان اسلام گفت: تحقق وحدت جهان اسلام از اهدافی بوده که در ادبیات انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است.

 

وی افزود: از دوران امام خمینی(ره) تا امروز، وحدت مسلمانان یکی از اهداف مورد توجه در چارچوب اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی بوده و نمی‌توان ماهیت انقلاب اسلامی را بدون توجه به این مسئله بررسی کرد.

 

کوشکی تصریح کرد: هر اندازه کشورهای اسلامی بتوانند از مداخلات خارجی فاصله بگیرند و بر اساس منافع و هویت مشترک خود تصمیم‌گیری کنند، امکان تحقق عملی وحدت نیز افزایش خواهد یافت.

 

وی در پاسخ به پرسشی درباره تداوم این رویکرد در دوره رهبری کنونی نیز گفت: از نگاه وی، این مسیر در اندیشه و مواضع رهبر فعلی انقلاب نیز دنبال می‌شود و موضوع وحدت اسلامی همچنان در چارچوب اهداف انقلاب اسلامی قرار دارد.

 

مقاومت؛ محصول وحدت مشترک در برابر استکبار

 

کوشکی در ادامه با اشاره به نقش محور مقاومت در تحکیم وحدت جهان اسلام اظهار کرد: مقاومت ضد استکباری و ضدصهیونیستی را باید یکی از ثمرات وحدت ایجادشده در میان بخش‌هایی از جهان اسلام دانست.

 

وی توضیح داد: زمانی که یک تعریف مشترک از هویت، منافع و تهدیدها شکل بگیرد، وحدت می‌تواند به اقدامات مشترک و هماهنگ نیز منجر شود و یکی از مهم‌ترین نمودهای این وحدت، مقاومت مشترک در برابر رژیم صهیونیستی و قدرت‌های استکباری است.

 

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به نقش شخصیت‌هایی همچون شهید سیدحسن نصرالله در لبنان افزود: از نگاه وی، عملکرد جریان مقاومت در لبنان نشان داده است که امکان شکل‌گیری همکاری میان اقشار و گروه‌های مختلف وجود دارد و این همکاری می‌تواند فراتر از مرزبندی‌های مذهبی دنبال شود.

 

از وحدت نظری تا مقاومت عملی

 

وی در پایان تأکید کرد: اگر وحدت اسلامی از یک مفهوم نظری به یک واقعیت سیاسی و اجتماعی تبدیل شود، می‌تواند زمینه شکل‌گیری همکاری‌های عملی میان ملت‌ها و گروه‌های مختلف جهان اسلام را فراهم کند.

 

کوشکی خاطرنشان کرد: در چنین چارچوبی، مقاومت در برابر صهیونیسم و استکبار را می‌توان یکی از نمودهای عملی همان وحدتی دانست که بر پایه تعریف مشترک از تهدیدها و منافع شکل گرفته است.

مصاحبه و مقالات

وحدت جهان اسلام با قطع وابستگی به قدرت‌های بین‌المللی محقق می‌شود

یک جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل با تأکید بر ضرورت بازشناسی ظرفیت‌های درونی جهان اسلام، وابستگی کشورهای مسلمان به قدرت‌های بین‌المللی را از موانع اصلی شکل‌گیری یک بلوک قدرت مستقل دانست و گفت: تقویت مشترکات فرهنگی، اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان می‌تواند زمینه‌ساز همگرایی و وحدت پایدار میان کشورهای اسلامی باشد.

مسلم پرس؛ سیدجواد حسینی، جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل، در گفتگو با خبرنگار مسلم پرس، با اشاره به ضرورت شکل‌گیری قدرت جمعی در جهان اسلام اظهار کرد: نخستین گام برای تحقق وحدت واقعی میان کشورهای مسلمان، آگاهی ملت‌ها و دولت‌های اسلامی از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های درونی خود و حرکت به سمت استقلال و اقتدار است.

وی با بیان اینکه وابستگی کشورهای اسلامی به بلوک‌های قدرت بین‌المللی یکی از موانع اصلی شکل‌گیری همگرایی واقعی در جهان اسلام است، افزود: در شرایطی که در برخی سرزمین‌های اسلامی شاهد کشتار و بحران‌های انسانی هستیم، کشورهای مسلمان در بسیاری از موارد نتوانسته‌اند واکنش و اقدام مشترک و مؤثری در برابر این تحولات داشته باشند. این مسئله نشان می‌دهد که برای عبور از وضعیت موجود، باید نگاه کشورهای اسلامی از اتکا به قدرت‌های بیرونی به سمت ظرفیت‌های درونی و همکاری متقابل تغییر کند.

حسینی با تأکید بر اینکه وحدت جهان اسلام لزوماً به معنای حذف مرزهای سیاسی و تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی نیست، تصریح کرد: کشورهای مسلمان می‌توانند ضمن حفظ هویت، ویژگی‌ها و تنوع‌های خود، بر اساس مشترکات گسترده‌ای که دارند، مسیر جدیدی از همکاری و همگرایی را دنبال کنند.

مشترکات فرهنگی؛ زمینه‌ساز تقویت همبستگی مسلمانان

این پژوهشگر مسائل سیاسی و بین‌الملل در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام برای تقویت وحدت میان مسلمانان گفت: کشورهای اسلامی از مظاهر مشترک فرهنگی فراوانی برخوردارند که می‌توانند زمینه‌ساز هم‌افزایی و افزایش قدرت فرهنگی آن‌ها باشند.

وی افزود: مناسبت‌هایی مانند حج، میلاد پیامبر اسلام(ص) و عید قربان از جمله ظرفیت‌های مشترکی هستند که می‌توانند زمینه ارتباط و همبستگی بیشتر میان جوامع مسلمان را فراهم کنند. این اشتراکات فرهنگی محدود به مناسک و اعتقادات مذهبی نیستند و می‌توانند در عرصه‌های مختلف اجتماعی نیز گسترش پیدا کنند.

حسینی با اشاره به نقش نخبگان در تقویت این ظرفیت‌ها خاطرنشان کرد: یکی از الزامات تحقق وحدت، ایفای نقش تسهیل‌گر از سوی نخبگان جهان اسلام است. نخبگان فکری، فرهنگی و اجتماعی باید بتوانند زمینه ارتباط میان گروه‌ها، جریان‌ها و جوامع مختلف مسلمان را فراهم کنند و مشترکات موجود را به عاملی برای نزدیکی ملت‌ها تبدیل کنند.

نقش نخبگان در تبدیل مشترکات به سرمایه اجتماعی

وی با بیان اینکه تقویت وحدت نباید صرفاً به طرح مباحث نظری و اعتقادی محدود شود، اظهار کرد: بخشی از موانع همگرایی نیز ممکن است از عملکرد و رویکرد برخی نخبگان آغاز شود؛ در حالی که برای تقویت وحدت، باید زمینه‌های مشترک میان مردم برجسته شود و این ظرفیت‌ها به عرصه زندگی اجتماعی راه پیدا کند.

این جامعه‌شناس با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و زبانی در جهان اسلام ادامه داد: برای نمونه، بخش مهمی از منابع و میراث حدیثی مورد استناد مذاهب اهل سنت، با دانشمندان و محدثان ایرانی پیوند دارد. همچنین زبان فارسی می‌تواند به‌عنوان یکی از زمینه‌های ارتباطی میان ملت‌هایی مانند ایران، افغانستان و تاجیکستان مورد توجه قرار گیرد و در تقویت پیوندهای فرهنگی و اجتماعی نقش‌آفرینی کند.

نوروز و زبان فارسی؛ فرصت‌هایی برای گسترش همگرایی

حسینی در ادامه با اشاره به امکان بهره‌گیری از سنت‌ها و مناسبت‌های مشترک برای تقویت روابط میان ملت‌ها گفت: عید نوروز نمونه‌ای از ظرفیت‌های فرهنگی است که می‌تواند زمینه ارتباط و همبستگی میان گروه‌های مختلف قومی و فرهنگی را فراهم کند. چنین مشترکاتی این امکان را ایجاد می‌کنند که وحدت از چارچوب محدود مباحث اعتقادی فراتر برود و در حوزه‌های متنوع اجتماعی و فرهنگی نیز گسترش یابد.

وی تأکید کرد: وحدت جهان اسلام تنها بر پایه مشترکات اعتقادی شکل نمی‌گیرد، بلکه ظرفیت‌های گسترده فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و زبانی نیز می‌توانند در این مسیر نقش مؤثری داشته باشند. شناسایی و تقویت این ظرفیت‌ها، در کنار نقش‌آفرینی نخبگان و کاهش وابستگی به قدرت‌های خارجی، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری همبستگی پایدارتر میان کشورهای مسلمان باشد.

 

ادامه مطلب

مصاحبه و مقالات

حضور زنان در عرصه علم و فناوری؛ ظرفیتی برای معرفی الگوی تمدن اسلامی

استاد مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز با تأکید بر ظرفیت‌های علمی و فرهنگی کشورهای اسلامی، تبادل دانش و فناوری را زمینه‌ای مؤثر برای تقویت همگرایی میان ملت‌های مسلمان دانست و گفت: همکاری‌های علمی، فرهنگی و دانشگاهی می‌تواند به‌عنوان بستری پایدار برای توسعه ارتباطات جهان اسلام عمل کند.

مسلم پرس؛ دکتر سید احمد فاضل‌زاده حقیقی، استاد مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز، استاد نمونه کشوری و پژوهشگر حوزه جهان اسلام، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده کشورهای اسلامی در حوزه علم و فناوری اظهار کرد: حوزه علم و فناوری از جمله زمینه‌هایی است که به دلیل اشتراک موضوعات و نیازهای مشترک، می‌تواند بستر مناسبی برای توسعه ارتباطات و همکاری میان کشورهای اسلامی باشد.

وی افزود: تبادل اطلاعات، دانش و دستاوردهای علمی، علاوه بر آثار مستقیم در توسعه علمی، نوعی ابزار نرم فرهنگی به شمار می‌رود که می‌تواند در بلندمدت زمینه‌ساز تقویت روابط میان کشورهای مسلمان شود.

همکاری علمی؛ بستری برای تقویت ارتباطات جهان اسلام

این استاد دانشگاه با اشاره به ظرفیت جمعیتی جهان اسلام تصریح کرد: کشورهای اسلامی در مجموع حدود دو میلیارد نفر جمعیت دارند، اما با وجود این ظرفیت گسترده، سهم و شناخت آنها از تولید علم در جهان همچنان با ظرفیت‌های موجود فاصله دارد.

فاضل‌زاده حقیقی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای اسلامی از جایگاه علمی قابل توجهی برخوردار است، خاطرنشان کرد: ایران می‌تواند در این زمینه نقش محوری ایفا کند و با گسترش همکاری‌های دانشگاهی و علمی، زمینه تبادل تجربیات و انتقال دستاوردهای علمی را میان کشورهای مسلمان فراهم آورد.

حضور زنان در عرصه علم؛ ظرفیتی برای معرفی الگوی اسلامی

وی در ادامه، با اشاره به تفاوت نگاه تمدن اسلامی و تمدن غربی به موضوع حقوق زنان و جایگاه اجتماعی آنان، به ظرفیت‌های شکل‌گرفته در جمهوری اسلامی ایران در این حوزه پرداخت و گفت: طی پنج دهه گذشته و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حضور زنان در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه حوزه علم و فناوری، چشمگیر بوده است.

استاد دانشگاه شیراز با اشاره به شاخص‌های حضور زنان در عرصه آموزش عالی و فعالیت‌های علمی اظهار کرد: آمارها و شواهد موجود نشان می‌دهد که زنان در جمهوری اسلامی ایران در زمینه ورود به دانشگاه‌ها و مشارکت در فعالیت‌های علمی و پژوهشی از حضور قابل توجهی برخوردارند.

وی ادامه داد: این ظرفیت می‌تواند به‌عنوان الگویی برای معرفی توانمندی‌های زنان در جوامع اسلامی مورد توجه قرار گیرد و نشان دهد که حضور علمی و اجتماعی زنان در چارچوب ارزش‌های اسلامی نیز امکان‌پذیر است.

فاضل‌زاده حقیقی با اشاره به انتقاداتی که درباره وضعیت زنان در کشورهای اسلامی مطرح می‌شود، خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که همواره در انتقاد از کشورهای اسلامی، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران، مورد توجه قرار می‌گیرد، مسئله محدودیت‌های زنان است؛ در حالی که شاخص‌های علمی و آموزشی و میزان مشارکت آنان در دانشگاه‌ها و عرصه‌های علمی می‌تواند تصویری روشن‌تر از ظرفیت‌های موجود ارائه دهد.

تجربه اتحادیه اروپا و ضرورت توجه به شرایط جهان اسلام

این پژوهشگر حوزه جهان اسلام در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره امکان الگوبرداری کشورهای اسلامی از تجربه شکل‌گیری اتحادیه اروپا برای ایجاد ساختاری مشترک در جهان اسلام گفت: کشورهای اروپایی طی فرایندی پیچیده و در طول زمان توانستند به تشکیل اتحادیه اروپا دست پیدا کنند، اما شرایط کشورهای اسلامی از نظر تنوع دیدگاه‌ها، مسائل سیاسی و میزان همگرایی با یکدیگر تفاوت‌هایی دارد.

وی با اشاره به موانع موجود در مسیر همگرایی کشورهای اسلامی اظهار کرد: یکی از مشکلات قابل توجه جهان اسلام، تأثیرپذیری برخی کشورهای اسلامی از کشورهای غربی است که این مسئله می‌تواند روند نزدیک شدن دیدگاه‌ها و دستیابی به توافق‌های مشترک را با دشواری مواجه کند.

فاضل‌زاده حقیقی افزود: البته پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تشکل‌ها و مجموعه‌های مختلفی از جمله مجمع تقریب مذاهب اسلامی شکل گرفته‌اند و فعالیت‌های گسترده‌ای برای تقویت ارتباطات و نزدیکی میان مسلمانان انجام شده است؛ با این حال، ایجاد ساختاری در سطح اتحادیه‌های منطقه‌ای و با کارکردی مشابه اتحادیه اروپا، به مقدمات و تحولات اساسی‌تری نیاز دارد.

همگرایی پایدار؛ از همکاری فرهنگی تا تحول در روابط کشورهای اسلامی

وی با تأکید بر اینکه تشکیل اتحادیه‌ای فراگیر میان کشورهای اسلامی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت با دشواری‌هایی همراه است، تصریح کرد: تحقق چنین ساختاری مستلزم آن است که کشورهای اسلامی در زمینه دیدگاه‌ها و رویکردهای خود به سطح قابل قبولی از همگرایی برسند و زمینه‌های لازم برای همکاری‌های مشترک فراهم شود.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در شرایط فعلی، توسعه همکاری‌های فرهنگی و علمی می‌تواند مسیر عملی‌تری برای نزدیک شدن کشورهای اسلامی باشد؛ چراکه این نوع ارتباطات به‌تدریج زمینه شناخت متقابل، اعتمادسازی و تقویت اشتراکات میان ملت‌های مسلمان را فراهم می‌کند.

فاضل‌زاده حقیقی با اشاره به ضرورت عبور کشورهای اسلامی از شرایط و چالش‌های موجود خاطرنشان کرد: اگر جهان اسلام بتواند با موفقیت از این مرحله حساس عبور کند، پیام انقلاب اسلامی با قدرت بیشتری به کشورهای اسلامی منتقل خواهد شد.

وی در پایان با اشاره به شکل‌گیری گرایش‌هایی به انقلاب اسلامی در برخی کشورهای غیرمسلمان نیز گفت: ظرفیت‌های موجود در جهان اسلام و حتی خارج از آن نشان می‌دهد که زمینه‌هایی برای توسعه ارتباطات و تعاملات بیشتر وجود دارد و می‌توان با تقویت همکاری‌های علمی، فرهنگی و دانشگاهی، این ظرفیت‌ها را در مسیر همگرایی و نزدیکی ملت‌ها به کار گرفت.

 

ادامه مطلب

مصاحبه و مقالات

وحدت جهان اسلام؛ از شعار مشترک تا ائتلاف راهبردی

تحلیلگر امور بین الملل، اظهار داشت: تحولات پرشتاب غرب آسیا و تغییر معادلات قدرت در منطقه، ضرورت بازتعریف مناسبات میان کشورهای اسلامی و حرکت به سمت همگرایی راهبردی را بیش از گذشته برجسته کرده است.

وحدت اسلامی؛ ضرورتی فراتر از یک شعار

هادی محمدی، کارشناس مسائل راهبردی و بین‌الملل، با تأکید بر ضرورت عبور از شعار وحدت اسلامی به اقدامات عملی، معتقد است شکل‌گیری سازوکارهای مشترک امنیتی، سیاسی و اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز تقویت اقتدار جهان اسلام و مقابله با مداخلات خارجی باشد.

این کارشناس مسائل استراتژیک در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت وحدت جهان اسلام و نقش مشترکات دینی در تقویت همگرایی کشورهای مسلمان گفت: شعار وحدت اسلامی که از ابتدای انقلاب اسلامی به ابتکار حضرت امام خمینی(ره) مطرح شد و در سال‌های بعد نیز از سوی رهبران جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید قرار گرفت، یک اصل بنیادین و ریشه‌دار قرآنی است. بر اساس این اصل، مسلمانان باید حول محور مشترکات اعتقادی و منافع جمعی گرد هم آیند و از ظرفیت‌های همگرایی برای تقویت جایگاه و اقتدار خود بهره ببرند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین ابعاد وحدت اسلامی، مقابله با تهدیدها، آسیب‌ها و اقدامات دشمنان است. تجربه تاریخی نشان می‌دهد که قدرت‌های استعماری طی چند قرن گذشته همواره تلاش کرده‌اند با ایجاد اختلاف، جداسازی و دامن زدن به واگرایی میان کشورهای اسلامی، زمینه تأمین منافع و تحقق اهداف سلطه‌طلبانه خود را فراهم کنند.

میراث استعمار؛ مانعی در مسیر همگرایی مسلمانان

این کارشناس مسائل راهبردی با بیان اینکه برخی ساختارهای سیاسی در کشورهای اسلامی تحت تأثیر مناسبات و منافع قدرت‌های خارجی قرار گرفته‌اند، تصریح کرد: شکل‌گیری وحدت اسلامی نیازمند برنامه‌ریزی، تدبیر و اقدامات مستمر و بلندمدت است. نباید انتظار داشت صرف طرح شعار وحدت، بلافاصله همه دولت‌ها و حاکمیت‌های اسلامی به آن پاسخ مثبت دهند؛ چراکه رویکرد ملت‌های مسلمان در بسیاری از موارد با رویکرد حاکمان و ساختارهای سیاسی کشورهایشان تفاوت دارد.

محمدی ادامه داد: به همین دلیل، تحقق وحدت اسلامی فرآیندی تدریجی است که باید با شناخت موانع، ایجاد اعتماد متقابل و تعریف منافع مشترک دنبال شود. این مسیر به تلاش مستمر و برنامه‌ای راهبردی نیاز دارد و نمی‌توان آن را به اقدامات مقطعی و مناسبت‌های سیاسی محدود کرد.

جبهه مقاومت؛ بستری برای تقویت هم‌افزایی جهان اسلام

وی با اشاره به نقش جبهه مقاومت در تقویت همگرایی میان ملت‌های مسلمان اظهار داشت: بخشی از سیاست جمهوری اسلامی ایران برای پیشبرد وحدت و همگرایی جهان اسلام در قالب جبهه مقاومت دنبال شده است. این ظرفیت می‌تواند زمینه‌ای برای افزایش همکاری‌ها و هم‌افزایی میان ملت‌هایی باشد که در موضوعات مهم منطقه‌ای و اسلامی دارای منافع و اهداف مشترک هستند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر اینکه وحدت جهان اسلام ابعاد مختلفی دارد، گفت: همگرایی میان کشورهای مسلمان صرفاً به حوزه سیاسی و امنیتی محدود نمی‌شود، بلکه لایه‌های فرهنگی، اقتصادی، فناوری، امنیتی و اجتماعی را نیز در بر می‌گیرد. بنابراین، برای تحقق چنین هدفی باید یک راهبرد بلندمدت طراحی شود و اجرای آن در قالب گام‌های متوالی، مستمر و هدفمند پیش برود.

فرصت تازه برای بازتعریف معادلات امنیتی منطقه

محمدی با اشاره به تحولات غرب آسیا و تغییر شرایط راهبردی منطقه اظهار کرد: تحولات اخیر و مشکلاتی که سیاست‌های جنگ‌افروزانه آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، به‌ویژه انگلیس، در کنار رژیم صهیونیستی با آن مواجه شده‌اند، شرایط تازه‌ای را در منطقه ایجاد کرده است. این تحولات در کنار خسارت‌ها و هزینه‌های تحمیل‌شده به کشورهای منطقه، ضرورت بازنگری در مناسبات امنیتی و سیاسی را افزایش داده است.

وی افزود: قدرت‌های غربی همچنان تلاش می‌کنند نفوذ و هژمونی خود را در منطقه حفظ کنند و از طریق ایجاد شبکه‌های سیاسی و امنیتی و شکل‌دهی به ائتلاف‌های مختلف، مسیر تحولات را به نفع خود تغییر دهند. با این حال، به اعتقاد وی، برخی از این ائتلاف‌ها به دلیل ماهیت و اهداف شکل‌گیری‌شان، لزوماً در راستای منافع جمعی کشورهای اسلامی قرار ندارند.

محمدی تأکید کرد: کشورهای اسلامی باید با درک شرایط جدید منطقه، از فرصت‌های موجود برای تقویت همکاری‌های مستقل و بازتعریف مناسبات خود استفاده کنند و اجازه ندهند ساختارهای امنیتی و سیاسی منطقه صرفاً بر اساس منافع قدرت‌های فرامنطقه‌ای شکل بگیرند.

ائتلاف امنیتی؛ گام نخست برای تحقق وحدت اسلامی

این کارشناس مسائل راهبردی با اشاره به ضرورت شکل‌گیری سازوکارهای مشترک امنیتی میان کشورهای منطقه خاطرنشان کرد: اگر بتوان سنگ‌بنای یک حرکت جمعی امنیتی را با مشارکت کشورهای اسلامی بنا نهاد و اصول، قواعد و چارچوب‌های روشنی برای آن تعریف کرد، این اقدام می‌تواند نقطه آغاز یک روند بلندمدت برای تقویت همگرایی منطقه‌ای باشد.

وی ادامه داد: چنین ساختاری باید بر اولویت‌های جهان اسلام، حمایت از آرمان فلسطین، مقابله با مداخله‌گری‌های استعماری و صهیونیستی و تأمین منافع مشترک کشورهای منطقه استوار باشد. در مراحل بعد نیز می‌توان همکاری‌های اقتصادی، فرهنگی، فناوری و سایر زمینه‌های تعامل را به این چارچوب اضافه کرد.

محمدی در پایان تأکید کرد: وحدت کشورهای اسلامی نیازمند یک فرآیند مرحله‌ای و واقع‌بینانه است. اگر این مسیر با برنامه‌ریزی، اصول روشن و اراده سیاسی دنبال شود، می‌توان به شکل‌گیری ساختارهای پایدار همکاری و همگرایی امیدوار بود؛ ساختارهایی که در نهایت زمینه تحقق وحدت امت اسلامی و ارتقای جایگاه جهان اسلام در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی را فراهم می‌کنند.

 

ادامه مطلب
تبلیغات

برترین ها